خانه / حیوانات مزرعه / بیماری و درمان حیوانات مزرعه / گندیدگی سم در گوسفند و بز (Foot Rot)

گندیدگی سم در گوسفند و بز (Foot Rot)

گندیدگی سم  در بین گوسفندان و بزها یک بیماری بسیار مسری است.بیماری گندیگی سم باعث از بین رفتن کار و درآمد بسیاری از پرورش دهندگان گوسفند و بز می‌شود.

گوسفندها و بزهای آلوده به گندیگی سم به طور مكرر درد شدید، ناراحتی و لنگی را تجربه می كنند، كه می تواند توانایی آنها را در چرا یا رفتن به سمت جایگاه خوراك تحت تأثیر قرار دهد. این حیوانات ممکن است به دلیل گرسنگی بمیرند یا در معرض بیماری‌های دیگر قرار گیرند.

گندیگی سم

عوامل ایجاد گندگی سم در گوسفند و بز

گندیدگی سم در اثر عفونت هم افزایی دو ارگانیسم دیکلوباتکر ندوس (Dichelobacter nodosus) و فوزوباکتریوم نکروفوروم (Fusobacterium necrophorum) ایجاد می‌شود.

فوزوباکتریوم نکروفوروم تقریباً در همه محیط های اطراف گوسفند و بز وجود دارد و زمینه را برای آلودگی با ارگانیسم لازم (Dichelobacter nodosus ) جهت شروع گندیدگی سم، فراهم می کند.

دیکلوباکتر ندوس یک آنزیم قدرتمند تولید می‌کند که بخش شاخی سم را حل کرده و منجر به از بین رفتن کف سم، لنگی شدید، بوی بد و رشد غیرطبیعی سم می شود که با گندیدگی کلاسیک  واگیردار سم ذر گله ظاهر می شود. شایع ترین ضایعه هایی که دیده می شود، عفونت مرطوب و خام پوست بین انگشتان پا است که بسیار دردناک می شود. به طور معمول حیوانات در حال چرا روی زانو دیده میشوند. پا قرمز می شود و پوست بین انگشتان پا لزج و بوی بد می گیرد. در صورت عدم درمان زود هنگام ، سموم باکتریایی تولید شده  دیواره و کف سم را از بین برده ، در نتیجه دیواره سم شل شده و از سم جدا می‌شود.

عوامل پیش زمینه مسبب این بیماری شامل سم های اصلاح نشده، ترک خورده یا آسیب دیده است.  کمبود های برخی مواد معدنی نیز گوسفند و بز را به ضعیف شدن سم و عفونت های ثانویه مستعد می‌کند.درمان سیستمیک با آنتی بیوتیک با یا بدون اصلاح سم در بهبود حیوانات درگیر موثر خواهد بود. اصلاح  سم برای از بین بردن بافت اضافی که مکانی برای رشد باکتری ها فراهم می کند، اکیدا توصیه می شود.

علائم گندیدگی سم در گوسفند و بز:

لنگش، کاهش وزن، کاهش تولید شیر و پشم، کاهش توانایی تولید مثل، بی میلی به حرکت در حیواناتی با درگیری شدید.

گوسفند و بزهای درگیر، پای درگیر را روی زمین می کشند و یا روی زانو به مدت طولانی دراز میکشند، پشم و یا موی ناحیه پشت، سینه و پا را می‌خارانند .همچنین روی زانوهای خود راه می روند.

روی زانو نشستن

این بیماری با کاهش تولید، هزینه های درمان و پیشگیری، حذف و کاهش ارزش فروش حیوانات درگیر ضرر اقتصادی زیادی به دامدار وارد می‌کند.

بیماری‌های دیگری که باید از این بیماری تفریق داده شوند شامل موارد زیر می باشند:

آبسه های سم، التهاب لمینای سم،زخم های ناشی از اجسام خارجی

درمان گندیدگی سم در گوسفند و بز:

پس از اصلاح سم حیوانات درگیر باید حداقل 5 دقیقه در حمام پا دارویی (10 درصد مس یا سولفات روی) بایستند و بعد از اینکه سم ها کاملا خشک شدند رها می‌شوند. این روند باید به مدت 4 هفته به صورت هفتگی تکرار شود.

مواردی که به درمان جواب نمی‌دهند بهتر است حذف شوند.

اصلاح سم

 

 

حمام سم

پیشگیری از گندیدگی سم در گوسفند و بز

پیشگیری کلید اصلی کنترل گندیدگی سم در گوسفند و بز است. از خرید حیوانات لنگ خودداری کنید و قبل از خرید پای همه حیوانات را کاملاً بررسی کنید.

تمام خریدهای جدید و تمام حیواناتی که از مزرعه خارج شده و برگشته اند باید به مدت 30 روز در قرنطینه قرار گیرند.

زهکشی مناسبی در مراتع و جایگاه‌ها فراهم کرده و انبار را تمیز و خشک نگه دارید.

همچنین، اصلاح مرتب سم و مراقبت و مدیریت سم به طور منظم مهم ترین راه پیشگیری از این بیماری است.

درباره دکتر نیلوفر اجودی

فارغ التحصیل از رشته دکترای دامپزشکی از دانشکده دامپزشکی شیراز و فعال در زمینه ترویج فرهنگ نگهداری صحیح از حیوانات و ارائه مشاوره مدیریتی مرتبط با تولیدات و فرآورده های دامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.