گیاهی ترین گیاهی ترین AnzanDigital فروشگاه
خانه / پرندگان / بیماری و درمان پرندگان / میخچه پا در پرندگان و طیور

میخچه پا در پرندگان و طیور

میخچه پا (Bumble foot) که به آن پودودرماتیت هم گفته می‌شود، یک وضعیت التهابی و دژنراتیو در پای پرندگان و طیور می‌باشد. بسته به‌شدت التهاب، میخچه در پنج درجه طبقه‌بندی می‌شود. از زمانی که پای پرنده دچار عفونت می‌شود پیشرفت و شدت دژنراسیون سریع‌تر می‌گردد. این پدیده در اکثر پرنده‌هایی که در قفس و در شرایط بد نگهداری می‌شوند به‌طور معمول دیده می‌شود.

عوامل باکتریایی که در عفونت میخچه دخیل هستند شامل: استفیلوکوکوس اورئوس، و در موارد نادر سودوموناس ایروجینوزا، گونه‌های کلپسیلا، کلستریدیوم، کورینه باکترها، گونه‌های نوکاردیا، اکتینمایسز، کندیدیا، استرپتوکوکوس، ای کولای، پروتئوس، پاستورلوز و گونه‌های اسپرژیلوس می‌باشند.

میخچه پا در اثر فشار مداوم، سطح ناهموار و فشار زیاد به کف پا و به دنبال آن آسیب پوست کف پا و از بین رفتن سد دفاع خارجی پا ایجاد می‌شود. با آسیب دیدن پوست عوامل باکتریایی موجود در محیط به لایه‌های زیرین پوست پا نفوذ کرده و التهاب ایجاد می‌کنند که در این نوشته از سایت پت پزشک با آن آشنا می‌شویم.

علائم میخچه در پرندگان و طیور

در مراحل اولیه، میخچه به صورت زخم و ساییدگی‌های سطحی و تغییر رنگ جزئی در کف پا ظاهر می‌شود. وقتی پوست آسیب دید و پا دچار التهاب و عفونت شد، در رفتار پرنده تغییراتی ناشی از درد و بسته به‌شدت درگیری درجه‌ای از لنگش دیده می‌شود.

درجه‌بندی میخچه بر اساس شدت وضعیت

درجه بندی میخچه پا پرندگان

درجه ۱: از بین رفتن یکپارچگی پوست کف پا ( سطح براق، قرمز و یا ساییدگی کوچک)

درجه ۲: عفونی شدن لایه زیرین پوست در تماس با سطح زمین بدون هیچ‌گونه تورم

درجه ۳: آبسه و تورم، تجمع چرک و سروز در داخل ضایعه

درجه ۴: عفونت شدید همراه با ترم بافت‌های عمقی. در این سطح زخم مزمن بوده و ممکن است به دنبال آن التهاب تاندون، آرتریت و یا استئومیلیت رخ دهد.

درجه ۵: تغییرات شکلی پا و ازکارافتادن عملکرد طبیعی پا

چگونگی تشخیص میخچه پا طیور

تشخیص این ضایعه بر اساس تاریخچه بیمار، علائم بالینی و معاینه پرنده امکان پذیر می‌باشد. اگر درگیری در سطح ۵ باشد ممکن است برای مشخص شدن اینکه آیا عفونت به استخوان سرایت کرده است یا خیر نیاز به رادیولوژی باشد.

درمان میخچه پا پرندگان

روش درمانی بسته به‌شدت و علت تعیین می‌گردد. درمان مراحل اولیه میخچه پای پرندگان (درجه ۱ و ۲) بسیار راحت بوده و با یک تغییر ساده در محیط و شرایط نگهداری قابل اصلاح می‌باشد. درصورتی‌که پا عفونت کرده باشد نیاز به درمان جراحی، مراقبت‌های بعد از جراحی و درمان آنتی‌بیوتیکی است.

مراقبت‌های بعد از جراحی شامل باندپیچی و مدیریت زخم، درمان‌های حمایتی و نگهداری در شرایط کاملاً تمیز می‌باشد. در اغلب موارد نیاز به شستشو با نرمال سالین و یا کلرهگزیدین 0/5 درصد و کفش‌های فومی مخصوص بانداژ می‌باشد.

تغییرات محیطی: باید شرایط نگهداری پرنده اصلاح شود. همیشه سعی کنید محل نگهداری پرنده و طیور خود را تمیز کنید و فضای کافی برای راحتی پرنده در نظر بگیرید. بستر طیور (مرغ، خروس، اردک و …) را به‌طور مرتب تمیز و عوض کنید تا میزان آلودگی به حداقل برسد. بستری که برای آنها در نظر می‌گیری باید صاف و هموار و نرم باشد.

غوطه‌ور کردن پا: غوطه‌ور کردن پای پرنده در آب گرم و با و یا بدون نمک اپسوم (سولفات منیزیوم) و یا محلول کلرهگزیدین باعث نرم شدن بخش سفت شده میخچه می‌شود.

باندپیچی کردن پا: باندپیچی پا توسط مواد کلوئیدی و یا عسل علاوه بر اینکه جزو ضروری در بهبود زخم می‌باشند، همچنین با تمیز و مرطوب نگه‌داشتن محیط روند بهبودی را تسریع می‌بخشند. بانداژها در انواع مختلفی در بازار موجود می‌باشند و شما می‌توانید از داروخانه‌های دامپزشکی و پت شاپ ها خریداری کنید. حتماً دقت کنید که باندپیچی باید تا زمان بهبودی کامل به‌صورت مرتب عوض شود.

جراحی: جراحی فقط باید توسط دامپزشکان متخصص جراحی انجام شود و به‌هیچ‌وجه خودتان اقدام به برش و خروج میخچه نکنید، چراکه به دلیل عدم رعایت موارد بهداشتی پرنده دچار عفونت شده و درمان سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌شود.

آنتی‌بیوتیک: برای انتخاب آنتی‌بیوتیک مناسب بهترین راه کشت میکرب و تجویز آنتی‌بیوتیک بر اساس نتیجه کشت است.

ولی به‌طور معمول آنتی بیوتیک هایی چون سفالسپورین ها، فلوروکینولون ها، لینکومایسین و کلیندومایسین استفاده می‌گردد. در صورتی استئومایلیت رخ‌داده باشد انروفلوکساسین و کلرامفنیکل می‌توان تجویز کرد.

علائم بالینی بیماری

  • زخم‌های قهوه‌ای/سیاه در کف پا
  • تورم
  • لنگش
  • عدم تمایل به حرکت
  • بی‌اشتهایی
  • گوشه‌گیری
  • تغییرات رفتاری

پیشگیری از بیماری پرندگان و طیور

پرنده و طیور خود را در شرایط کاملاً بهداشتی نگهداری کنید. کف‌پوش نرم و صافی برای بستر و محل نشیمنگاه پرنده تهیه کنید. در تغذیه پرنده خود دقت کنید و حتماً از جیره‌های بالانس شده استفاده کنید.

درباره دکتر نیلوفر اجودی

فارغ التحصیل از رشته دکترای دامپزشکی از دانشکده دامپزشکی شیراز و فعال در زمینه ترویج فرهنگ نگهداری صحیح از حیوانات و ارائه مشاوره مدیریتی مرتبط با تولیدات و فرآورده های دامی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *